Aparat ortodontyczny (grec. orthos-prosty, odous-ząb), zwany popularnie aparatem na zęby, pomaga przywrócić właściwe zwarcie między szczęką a żuchwą oraz służy do wyrównania i właściwego ustawienia zębów w łukach zębowych. Wykorzystywany jest w ortodoncji do leczenia wad zgryzu.
Wśród aparatów ortopedycznych wyróżniamy aparaty stałe i ruchome. Wybór aparatu zależy od wieku pacjenta oraz zdiagnozowanej wady.
Aparaty ruchome stosuje się u małych dzieci, które nie przekroczyły dwunastego roku życia. Aparat ruchomy jest niezbędny u małych dzieci, ponieważ posiadają one zęby mleczne. Aparat zbudowany jest z akrylowej płytki oraz drucianych łuków i klamer dopasowanych do zębów dziecka. Zalecane jest stosowanie aparatu ortodontycznego u małych dzieci, ponieważ wady w ich przypadku dużo szybciej się korygują.
Aparat stały stosuje się u młodzieży oraz osób dorosłych. Przeznaczony jest do zębów stałych. Pozwala na korygowanie poważnych wad. Okres używania aparatu zależy od wielkości wady, im poważniejsza, tym dłużej trzeba czekać na pozytywne efekty.
Wygląd aparatu zniechęca niektóre osoby do jego używania. Tradycyjne aparaty nie są estetyczne, ale efekt, który pozwalają uzyskać, wart jest, aby je stosować. Jeśli komuś przeszkadza wygląd takiego aparatu, może skorzystać z bardziej nowoczesnych aparatów. Takimi aparatami są tzw. aparaty lingwalne, które są niewidoczne z zewnątrz. Jest to typ aparatu zakładanego na stałe. Możliwość stosowania tego typu aparatów pozwala skorygować wadę w sposób dla innych niewidoczny. Pozwala to na większy komfort psychiczny w noszeniu aparatu.
